Lắp Đặt Sàn Chống Trượt Sao Cho Phù Hợp Với Thang Tải Hàng?

THANG MÁY PHỤNG HOÀNG
Lắp Đặt Sàn Chống Trượt Sao Cho Phù Hợp Với Thang Tải Hàng?
Lắp đặt sàn chống trượt cho thang tải hàng thường chỉ chiếm một dòng trong báo giá, trong khi đây là bề mặt gánh toàn bộ trọng lượng hàng và lực lăn của bánh xe mỗi ngày. Bài viết đi vào ba yêu cầu thật của mặt sàn, bốn nhóm vật liệu đang dùng và những điểm cần kiểm khi nghiệm thu.

Lắp Đặt Sàn Chống Trượt Cho Thang Tải Hàng Cần Đạt Yêu Cầu Nào?

Lắp đặt sàn chống trượt cho thang tải hàng phải giải quyết cùng lúc ba bài toán, chứ không dừng ở việc chọn một tấm vật liệu có bề mặt nhám. Dưới đây là 3 yêu cầu đội kỹ thuật Phụng Hoàng đặt ra trước khi chốt phương án sàn:

  • Giữ ma sát khi mặt sàn không còn khô. Kho lạnh, xưởng cơ khí và bếp công nghiệp đều có dầu mỡ hoặc nước bám lên sàn. Bề mặt nhẵn bóng chỉ an toàn lúc khô ráo, còn bề mặt vân nổi vẫn giữ độ bám khi ẩm.
  • Chịu tải điểm, không chỉ tải phân bố. Một pallet 500 kg đặt đều xuống sàn khác hẳn cùng khối lượng đó dồn qua bốn bánh xe nâng. Kết cấu đỡ sàn phải tính theo tình huống thứ hai.
  • Không nghiêng và không lệch cốt. Theo TCVN 6396-20:2017 (EN 81-20:2014) điều 5.4.3.2.1, khi bộ hãm an toàn tác động thì sàn cabin không được nghiêng quá 5% so với vị trí bình thường.

Ba yêu cầu này ràng buộc lẫn nhau, buông một cái là hai cái còn lại mất tác dụng. Yêu cầu tải điểm hay bị bỏ sót nhất vì chủ đầu tư quen nghĩ theo tải trọng tổng. Với công trình có xe nâng chạy thẳng vào cabin, riêng chiếc xe nâng đã nặng vài trăm ký nên thang thường phải tải được từ 2 tấn trở lên, và khi hàng vượt tải thì thang báo quá tải rồi đứng luôn tại tầng. Đó là lý do việc lắp đặt sàn chống trượt luôn được tính cùng lúc với tải trọng, không tách rời.

Sàn chống trượt vân quả trám và thanh chống va đập màu cam trong cabin thang tải hàng
Cabin thang tải hàng với sàn chống trượt vân quả trám, thanh chống va đập và vách inox sọc

Bốn Nhóm Vật Liệu Sàn Cabin Thang Tải Hàng Nên Cân Nhắc

Vật liệu dùng khi lắp đặt sàn chống trượt xoay quanh bốn nhóm chính, mỗi nhóm mạnh ở một kiểu hàng chứ không nhóm nào tốt toàn diện. Bảng dưới đây so sánh 4 nhóm vật liệu theo bề mặt, loại hàng phù hợp và điểm yếu cần lường trước:

Nhóm vật liệu Đặc điểm bề mặt Hợp với loại hàng Điểm yếu cần lường trước
Tôn gân (thép tấm nhám) Vân nổi quả trám hoặc vân sọc, dập trực tiếp trên thép tấm Hàng nặng, pallet, xe đẩy bánh cứng, xe nâng Cần chống gỉ ở mép và mối hàn; rãnh vân dễ đọng bụi dầu
Inox 304 vân sọc Bề mặt xước sọc mảnh, sáng đều Thực phẩm, dược, hàng sạch, nơi rửa thường xuyên Giá cao hơn; độ nhám thấp nên cần thêm nẹp chống trượt ở lối ra vào
Tấm cao su hoặc PVC công nghiệp Đàn hồi, vân nổi dạng đồng xu hoặc gân sọc Hàng dễ vỡ, hàng cần giảm rung, showroom Phải có chứng nhận cấp cháy Cfl-s2; loại trôi nổi thì không dùng được
Sơn phủ epoxy tạo nhám Lớp phủ trộn hạt tạo nhám, liền mạch Cải tạo sàn cũ, hàng nhẹ đến trung bình Mòn dần theo vệt xe chạy, phải sơn lại theo chu kỳ

Bốn nhóm trên cho thấy việc lắp đặt sàn chống trượt gắn với đặc thù hàng hóa nhiều hơn là với ngân sách. Cách chắc chắn nhất là mô tả đúng loại hàng và tần suất vệ sinh trước khi đơn vị thi công lên bản vẽ cabin. Riêng dòng thang tời thực phẩm, Phụng Hoàng yêu cầu cứng hơn là vách, trần và sàn cabin đều làm inox 304, như ở bài Thang Tải Thực Phẩm Trường Mầm Non Bến Cát.

Vì Sao Phụng Hoàng Không Chọn Inox Gương Cho Thang Tải Hàng

Inox gương bị loại khỏi danh sách vật liệu thang tải hàng vì một lý do rất thực tế trong bảo trì: bề mặt gương dễ trầy, và khi đã trầy thì không đánh bóng lại được. Inox sọc thì ngược lại, vẫn đánh sáng lại được sau một thời gian sử dụng.

Trong kho xưởng, nơi thùng carton và pallet cọ vào vách gần như hàng ngày, khác biệt đó quyết định sau ba năm cabin còn nhìn được hay đã loang lổ vết xước. Vì vậy khi lắp đặt sàn chống trượt, các cấu kiện quanh mặt sàn như chân vách và thanh chống va đập thường dùng cùng hệ vật liệu sọc.

Vật Liệu Sàn Còn Phải Đạt Cấp Cháy Theo Tiêu Chuẩn

Ràng buộc pháp lý với mặt sàn cabin nằm ở cấp phản ứng với lửa chứ không nằm ở độ nhám. Điều 5.4.4 của TCVN 6396-20:2017 (EN 81-20:2014) yêu cầu vật liệu hoàn thiện sàn cabin đạt cấp Cfl-s2 theo EN 13501-1, trong khi tường là C-s2,d1 và trần là C-s2,d0.

Điểm này đáng lưu ý vì tiêu chuẩn không đặt ra chỉ số ma sát bắt buộc nào cho sàn cabin. Khi lắp đặt sàn chống trượt, độ nhám là lựa chọn kỹ thuật theo nhu cầu vận hành, còn cấp cháy là điều kiện không được bỏ. Đó là lý do tấm cao su hay thảm nhám trôi nổi không có hồ sơ cấp cháy thì không nên đưa vào cabin, dù bề mặt nhìn rất bám chân.

Sàn cabin tôn gân chống trượt trong thang tải hàng, vách inox sọc và thanh chống va đập
Mặt sàn tôn gân là nhóm vật liệu phổ biến nhất khi lắp đặt sàn chống trượt cho thang tải hàng

Ngưỡng Cửa Và Độ Chênh Cốt Sàn: Chỗ Ít Ai Kiểm Khi Nghiệm Thu

Độ chênh cốt giữa sàn cabin và sàn tầng mới là thứ quyết định xe đẩy vào ra êm hay vấp, nên nghiệm thu việc lắp đặt sàn chống trượt phải kiểm cả hạng mục này. Đây lại là phần hiếm khi được đo lại trên công trình.

Theo TCVN 6396-20:2017 (EN 81-20:2014) điều 5.12.1.1.4, độ chính xác dừng tầng của cabin phải nằm trong ±10 mm. Quan trọng hơn với thang tải hàng, tiêu chuẩn nói tiếp: nếu trong lúc chất tải hoặc dỡ tải mà độ chính xác chỉnh tầng vượt quá ±20 mm thì phải chỉnh lại về ±10 mm. Chính tiêu chuẩn cũng định nghĩa độ chính xác chỉnh tầng là khoảng cách thẳng đứng giữa ngưỡng cửa cabin và ngưỡng cửa tầng trong lúc chất hoặc dỡ hàng.

Ngưỡng thứ hai ít được nhắc là điều 5.3.4.1: khe hở ngang giữa hai ngưỡng cửa không vượt quá 35 mm. Con số này gắn trực tiếp với đường kính bánh xe đẩy, bánh càng nhỏ càng dễ sụp vào khe, nên với hàng đi xe đẩy bánh nhỏ thì nên đo lại khe hở thực tế thay vì tin vào hồ sơ.

Lắp Đặt Sàn Chống Trượt Không Cứu Được Cabin Lệch Cốt

Lắp đặt sàn chống trượt không xử lý được tình huống cabin tụt cốt, vì đây là hai vấn đề khác nhau về bản chất. Khi xe nâng lăn vào, tải dồn xuống làm cáp giãn thêm và cabin hạ xuống vài milimet, tạo ra bậc hụt ngay tại ngưỡng cửa. Lúc đó bề mặt nhám không giúp được gì, bánh xe vẫn vấp vào cạnh ngưỡng. Cơ chế xử lý đúng nằm ở chức năng chỉnh lại tầng của hệ điều khiển, tức là thang tự nhích để kéo cốt sàn về vị trí trong lúc hàng vào ra.

Ba Việc Nên Yêu Cầu Kiểm Ngay Lúc Nghiệm Thu

Nghiệm thu phần sàn nên được làm với hàng thật thay vì cabin rỗng, vì cabin rỗng không bộc lộ được hiện tượng tụt cốt. Dưới đây là 3 việc chủ đầu tư nên yêu cầu thực hiện trước khi ký biên bản:

  1. Thử chỉnh tầng có tải: chất tải thật vào cabin tại tầng bất lợi nhất rồi xem mặt sàn có tụt và có được chỉnh lại hay không.
  2. Đo khe hở ngưỡng thực tế: dùng thước đo tại vài tầng thay vì lấy số trên hồ sơ, đối chiếu với đường kính bánh xe đang dùng.
  3. Chạy thử đúng thiết bị xếp dỡ: đẩy chính chiếc xe đẩy hoặc xe nâng của công trình qua ngưỡng, không thử bằng thiết bị của đơn vị lắp đặt.

Ba việc này phát hiện sớm những lỗi mà sau bàn giao rất khó xử lý, nhất là khi kho đã vào hàng và thang phải chạy liên tục. Đây cũng là phần nên ghi rõ trong biên bản nghiệm thu việc lắp đặt sàn chống trượt.

Ngưỡng cửa thang tải hàng nhìn từ sảnh tầng, thấy rõ cốt sàn cabin so với sàn tầng
Nhìn từ sảnh tầng, phần ngưỡng cửa cho thấy tương quan cốt sàn cabin với sàn tầng

Chọn Sàn Theo Cách Hàng Vào Cabin: Xe Đẩy, Pallet Hay Xe Nâng

Phương thức xếp dỡ quyết định việc lắp đặt sàn chống trượt theo hướng nào, không phải ngược lại. Khi khảo sát thang tải hàng, câu hỏi đầu tiên của Phụng Hoàng luôn là chiều rộng và chiều cao kiện hàng, vì hai con số này chi phối cả chiều rộng lẫn chiều cao của cửa và cabin. Hàng cao thì cabin và cửa phải làm cao theo, nhiều trường hợp phải chạy cấu hình phi tiêu chuẩn trên 2.500 mm.

Ba tình huống xếp dỡ dưới đây có yêu cầu mặt sàn khác nhau rõ rệt:

Cách đưa hàng vào Lực tác động lên mặt sàn Nhóm sàn nên chọn Cần hỏi thêm điều gì
Khiêng tay, xe đẩy bánh nhỏ Tải nhẹ, phân bố rộng, nhưng bánh nhỏ dễ kẹt khe ngưỡng Inox 304 vân sọc hoặc tấm cao su công nghiệp Đường kính bánh xe, khe hở ngưỡng thực đo
Pallet kéo bằng xe nâng tay Tải trung bình dồn qua bánh tải nhỏ bằng thép Tôn gân, gia cường khung đỡ dưới sàn Kích thước pallet, chiều cao xếp chồng
Xe nâng máy chạy thẳng vào cabin Tải rất lớn, tập trung tại bốn bánh, kèm lực phanh Tôn gân dày, tính riêng kết cấu đỡ Trọng lượng xe nâng, bán kính quay đầu

Ba tình huống này cho thấy vì sao không nên chốt việc lắp đặt sàn chống trượt khi chưa biết hàng vào cabin bằng cách nào. Thông tin về kiện hàng và thiết bị xếp dỡ nên gửi cho đơn vị thi công ngay từ bước hỏi giá, để kết cấu đỡ sàn được tính đúng từ bản vẽ đầu tiên. Cách chọn tải trọng và kích thước đi kèm có trong bài Lựa Chọn Thang Máy Tải Hàng Kích Thước Bao Nhiêu Là Phù Hợp?, còn cấu hình cho thang có người đi kèm nằm ở bài Thang Tải Hàng Kèm Người Và Những Lưu Ý Khi Lắp Đặt.

Cấu hình cửa đi cùng quyết định này và cũng là chỗ dễ đọc sai báo giá. Phần lớn thang tải hàng cần cửa bốn cánh để mở rộng lối vào khi diện tích hố có hạn, và theo dữ liệu tư vấn thực tế của Phụng Hoàng, cửa bốn cánh tự động thường cao hơn cửa hai cánh khoảng 25 đến 35 triệu đồng. Đây là mức tham khảo, thay đổi tùy công trình.

Xưởng cơ khí Phụng Hoàng chế tạo khung cabin thang tải hàng cho dự án tại Tiền Giang
Khung cabin thang tải hàng được chế tạo tại xưởng theo cấu hình riêng của từng công trình

Ba Sai Lầm Khiến Sàn Cabin Phải Làm Lại Sau Khi Lắp

Sai lầm đắt nhất khi lắp đặt sàn chống trượt không nằm ở chọn nhầm vật liệu, mà ở chỗ chốt cấu hình cabin trước khi đo hàng thật. Ba tình huống dưới đây đều đã xảy ra trên công trình thực tế:

  • Duyệt bản vẽ cabin mà không đối chiếu kiện hàng. Một công trình tại Bình Phước lắp xong mới phát hiện cabin bị nhỏ, do hố thang lớn nhưng tải trọng khách yêu cầu lại nhỏ vì hàng cồng kềnh mà nhẹ, nên bản vẽ cabin không dùng hết kích thước hố. Chi phí nới cabin sau đó tốn bằng một nửa số tiền làm cả cái thang.
  • Chọn bề mặt sàn trước, tính cách xếp dỡ sau. Thứ tự này khiến kết cấu đỡ sàn được tính theo tải phân bố, trong khi vận hành thực tế là tải điểm từ bánh xe. Hệ quả thường thấy là mặt sàn võng nhẹ theo vệt xe chạy.
  • Bỏ qua đường thoát dầu nước và khâu bảo vệ mặt sàn. Sàn nhám mà đọng dầu thì rãnh vân bị lấp, độ bám giảm nhanh. Khi thi công, Phụng Hoàng cấp thêm bạt lót sàn để bảo vệ nền gạch công trình, tinh thần đó nên giữ cả với mặt sàn cabin.

Điểm chung của ba sai lầm là chúng phát sinh từ bước hồ sơ chứ không phải bước thi công. Chủ đầu tư đọc kỹ bản vẽ cabin và đối chiếu với kiện hàng lớn nhất đang vận chuyển thì phần lớn rủi ro đã bị chặn từ đầu.

Thang tải hàng dùng cửa sắt kéo mở tay tại công trình Bình Phước
Công trình thang tải hàng tại Bình Phước, nơi cấu hình cabin từng phải điều chỉnh sau khi lắp

Bảo Trì Và Vệ Sinh Sàn Cabin Để Giữ Độ Bám Lâu Dài

Độ bám của mặt sàn giảm dần vì dầu bám thành lớp mỏng và vì rãnh vân bị lấp bởi bụi trộn dầu, nên tần suất bảo trì quan trọng ngang với việc chọn vật liệu lúc lắp đặt sàn chống trượt. Với thang tải hàng tần suất cao, Phụng Hoàng khuyến nghị bảo trì một tháng một lần, khác với thang gia đình thường chỉ cần hai đến ba tháng.

Ba việc dưới đây chủ đầu tư tự kiểm hàng tuần được, không cần gọi thợ:

  • Soi mặt sàn: nhìn dọc sàn xem có vệt dầu loang hoặc vũng nước đọng ở góc cabin không.
  • Kiểm rãnh vân: xem rãnh vân còn rõ hay đã bị lấp bởi lớp bụi trộn dầu bám lâu ngày.
  • Nhìn chân vách: quan sát chân vách và thanh chống va đập xem có bung, móp hay hở mối ghép.

Ba việc này chỉ mất vài phút nhưng giữ được hiệu quả của việc lắp đặt sàn chống trượt qua nhiều năm vận hành. Với bề mặt inox sọc, vết xước nhẹ vẫn đánh sáng lại được trong kỳ bảo trì mà không cần thay tấm mới.

Riêng ba dấu hiệu thì phải dừng thang ngay chứ không chờ kỳ bảo trì, gồm nước chảy vào hố thang, cáp đã có sợi bị đứt, và khung hố ngoài trời nghiêng ra ngoài hoặc mất bass liên kết. Các mốc kiểm định áp dụng có trong bài Tiêu Chuẩn Thang Máy: QCVN, TCVN Và Kiểm Định Mới Nhất.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Lắp Đặt Sàn Chống Trượt Cho Thang Tải Hàng

1. Sàn Tôn Gân Có Bị Đọng Nước Và Gỉ Không?

Có, nếu mép và mối hàn không được xử lý chống gỉ đúng cách khi lắp đặt sàn chống trượt. Rãnh vân giữ nước lâu hơn mặt phẳng, nên với môi trường ẩm thường xuyên, đội kỹ thuật sẽ tính thêm lớp bảo vệ bề mặt hoặc chuyển sang inox.

2. Xe Nâng Có Được Chạy Thẳng Vào Cabin Thang Tải Hàng Không?

Được, nhưng tải trọng thang phải tính cả trọng lượng xe nâng, thường cần từ 2 tấn trở lên. Kết cấu đỡ sàn cho trường hợp này do đội kỹ thuật tính riêng theo từng công trình.

3. Sàn Cabin Cao Hơn Sàn Tầng Vài Milimet Có Phải Lỗi Không?

Không hẳn, vì tiêu chuẩn cho phép độ chính xác dừng tầng trong khoảng ±10 mm. Vấn đề chỉ phát sinh khi độ lệch vượt ±20 mm lúc chất dỡ hàng mà thang không tự chỉnh lại.

4. Có Thể Lắp Đặt Sàn Chống Trượt Cho Thang Tải Hàng Đang Dùng Không?

Có thể, nhưng cần khảo sát trước vì lớp phủ mới làm thay đổi chiều dày sàn và kéo theo độ chênh cốt tại ngưỡng cửa.

5. Chi Phí Lắp Đặt Sàn Chống Trượt Tính Riêng Hay Đã Nằm Trong Báo Giá Thang?

Thông thường phần sàn nằm trong cấu hình cabin của báo giá, nhưng mức giá thay đổi theo vật liệu và yêu cầu gia cường kết cấu. Giá cuối cùng tùy công trình.

THANG MÁY PHỤNG HOÀNG
Cần Tư Vấn Lắp Đặt Sàn Chống Trượt Cho Thang Tải Hàng?
Phụng Hoàng khảo sát và tính phương án lắp đặt sàn chống trượt theo đúng loại hàng của từng công trình, từ kho xưởng dùng xe nâng tới bếp công nghiệp cần rửa sàn mỗi ngày. Để nhận tư vấn sơ bộ, chủ đầu tư gửi trước số điểm dừng, kích thước hố thang, hố thuộc dạng khung sắt hay bê tông, kèm mô tả kiện hàng lớn nhất và cách đưa hàng vào cabin. Kết cấu đỡ sàn và tải trọng do đội kỹ thuật tính sau khảo sát.
zalo-icon
facebook-icon
phone-icon