Thang Máy Gia Đình Có Tốn Điện Không Và Tốn Bao Nhiêu?

Thang Máy Gia Đình Có Tốn Điện Không?

Thang máy gia đình có tiêu hao điện năng, nhưng chắc chắn mức tiêu tốn sẽ ít hơn nhiều so với hình dung của phần đông chủ đầu tư. Với khoảng 50 chuyến mỗi ngày, một thang gia đình thường dùng chừng 80-185 kWh mỗi tháng. Trong đó, điện thang tiêu thụ khi đứng chờ thường lớn hơn điện tiêu thụ khi chạy.

Thang không tốn nhiều điện vì mỗi chuyến động cơ chỉ chạy vài chục giây. Trong lúc chạy, đối trọng đã cân bằng sẵn phần lớn khối lượng cabin, nên máy kéo chỉ bù phần chênh lệch.

Mốc 50 chuyến lấy từ tiêu chuẩn quốc tế. Tiêu chuẩn ISO 25745-2:2015 về tính điện năng thang máy xếp thang có dưới 75 chuyến mỗi ngày vào nhóm sử dụng “rất thấp”, lấy 50 chuyến làm mức điển hình. Thang gia đình ở nhà phố thường nằm trong nhóm này.

Chỗ chủ đầu tư hay hiểu sai nằm ở đơn vị đo. Con số 3,7 kW ghi trên động cơ là công suất định mức, tức sức kéo tối đa của máy. Điện tính tiền lại là kWh, bằng công suất nhân với thời gian chạy thật, nên một chuyến vài chục giây chỉ dùng vài phần trăm của 1 kWh.

Điện Của Thang Máy Gia Đình Tiêu Thụ Vào Những Phần Nào?

Muốn biết thang máy gia đình có tốn điện không, gia chủ cần tách điện của thang thành hai phần. Điện chạy chỉ phát sinh khi cabin di chuyển giữa các tầng. Điện chờ phát sinh suốt 24 giờ, vì tủ điều khiển và một số thiết bị luôn được cấp nguồn để thang sẵn sàng nhận lệnh gọi tầng.

Điện Chạy Phụ Thuộc Số Chuyến Và Đối Trọng

Xét riêng lúc chạy, thang máy gia đình tốn rất ít điện. Điện chạy tăng theo số chuyến, độ dài hành trình và khối lượng người trong cabin. Đối trọng thường cân bằng cabin cộng thêm một phần tải, nên chuyến chở 1-2 người không bắt máy kéo làm việc nặng.

Thang máy gia đình được lắp đặt chuẩn kỹ thuật cũng thường dùng biến tần để động cơ tăng tốc từ từ, không vọt dòng như khi đóng điện thẳng.

Nếu tính theo cách bất lợi nhất, cho rằng động cơ 3,7 kW chạy hết công suất trong 25 giây, mỗi chuyến tốn khoảng 0,026 kWh. Thực tế thấp hơn vì đối trọng gánh bớt tải. Ngay cả ở cận trên đó, 50 chuyến mỗi ngày cũng chỉ ra khoảng 39 kWh mỗi tháng.

Điện Chờ Là Phần Gia Chủ Hay Bỏ Sót

Điện chờ là phần quyết định việc thang máy gia đình có tốn điện không. Phần này gồm điện của tủ điều khiển, biến tần, đèn và quạt cabin, bảng hiển thị tầng cùng bộ sạc của bộ cứu hộ. Với thang ít chuyến như thang gia đình, điện chờ có thể chiếm tới 80% điện năng cả năm của thang, theo kết quả của dự án nghiên cứu E4 tại châu Âu.

Nhóm nghiên cứu Đại học Coimbra trong dự án E4 đo điện chờ của các thang ở tòa nhà thương mại, dịch vụ, được từ 60 W đến 490 W. Nhóm cũng ghi nhận điện chờ chiếm tỉ trọng lớn hơn ở thang nhà ở, vì thời gian đứng yên dài (ACEEE, 2010). Hướng dẫn VDI 4707 của Đức xếp hạng điện chờ từ hạng A, đến 50 W, cho tới hạng G, trên 1.600 W.

Tóm lại, câu trả lời cho việc thang máy gia đình có tốn điện không nằm ở thiết bị đứng chờ nhiều hơn ở số lần đi. Phần tiếp theo quy các mức điện chờ thường gặp ra tiền điện hằng tháng.

Thang Máy Gia Đình Tốn Bao Nhiêu Tiền Điện Mỗi Tháng?

Khi quy đổi theo mức tiền điện mỗi tháng, trong trường hợp thang máy gia đình dùng khoảng 50 chuyến mỗi ngày tốn chừng 245.000-635.000 đồng mỗi tháng, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Khoảng chênh này đến chủ yếu từ mức điện chờ. Các con số dưới đây là ước tính minh họa, không phải số đo của một công trình cụ thể.

Bảng dưới đây so 3 mức điện chờ thường gặp, cùng giả định 50 chuyến mỗi ngày và điện chạy khoảng 39 kWh mỗi tháng:

Cùng một số chuyến, thang có điện chờ 200 W tốn tiền điện gấp hơn 2 lần thang có điện chờ 60 W. Tiền trong bảng tính theo bậc 4 đến bậc 6 của biểu giá điện sinh hoạt, từ 2.998 đến 3.460 đồng/kWh chưa thuế, theo Quyết định 1279/QĐ-BCT áp dụng từ ngày 10/5/2025 (EVN).

Bảng dùng bậc cao vì điện của thang cộng vào tổng điện cả nhà, mỗi kWh thêm rơi vào bậc giá cao nhất hộ đang trả. Hộ có tổng điện cả nhà, tính cả thang, trong nhóm 101-200 kWh, nhóm đông nhất theo EVN, sẽ trả phần điện của thang ở bậc 3 giá 2.380 đồng/kWh hoặc thấp hơn. Khi đó tiền thấp hơn bảng trên ít nhất 20-30%.

Cách Tự Ước Tính Tiền Điện Thang Máy Cho Nhà Mình

Cách sát nhất để biết thang máy gia đình có tốn điện không với nhà mình là tự ước tính bằng 3 bước. Gia chủ chỉ cần một con số từ đơn vị lắp đặt và hóa đơn điện gần nhất, nên kết quả dùng đúng thiết bị của thang và đúng bậc giá của hộ.

Dưới đây là 3 bước ước tính tiền điện thang máy cho một hộ gia đình:

1. Hỏi công suất điện chờ: Gia chủ đề nghị đơn vị lắp đặt cho biết điện chờ của tủ điều khiển, biến tần, đèn và quạt cabin, rồi nhân với 720 giờ và chia cho 1.000 để ra số kWh chờ mỗi tháng, ví dụ 100 W ra 72 kWh.
2. Đếm số chuyến mỗi ngày: Cả nhà ghi lại số chuyến trong vài ngày rồi lấy trung bình, với động cơ 3,7 kW thì mỗi chuyến tính tối đa khoảng 0,026 kWh để ra phần điện chạy.
3. Nhân với bậc giá cao nhất trên hóa đơn: Tổng kWh của thang nhân với đơn giá của bậc cuối cùng ghi trên hóa đơn điện tháng gần nhất.

Trong 3 bước, con số điện chờ tác động tới kết quả nhiều nhất. Gia chủ đang so sánh nhiều phương án thang nên hỏi rõ thông số này ngay từ khi nhận báo giá.

Vì Sao Con Số Trên Mạng Chênh Nhau Nhiều?

Cùng trả lời câu hỏi thang máy gia đình có tốn điện không, các con số trên mạng chênh nhau hơn 5 lần vì mỗi nơi dùng một bộ giả định khác nhau. Có nơi tính 20 lượt mỗi ngày, có nơi tính 50 lượt, có nơi bỏ qua điện chờ, có nơi ghi nhầm công suất động cơ thành điện năng.

Mức khoảng 77.000 đồng mỗi tháng đi với thang 2 điểm dừng, 20 lượt mỗi ngày. Mức 300.000-400.000 đồng gần kịch bản điện chờ trung bình trong bảng trên, nên gia chủ cần đọc giả định trước khi tin con số.

Làm Sao Để Thang Máy Gia Đình Đỡ Tốn Điện?

Muốn thang máy gia đình đỡ tốn điện, gia chủ nên bắt đầu từ điện chờ vì đây là phần lớn nhất và dễ giảm nhất. Theo dự án E4, công nghệ có sẵn trên thị trường cắt được hơn 80% điện chờ, rõ nhất là đèn LED. Phần điện chạy vốn đã thấp.

Dưới đây là 4 việc giúp thang máy gia đình bớt tốn điện mà không ảnh hưởng tới an toàn:

1. Cài thời gian tự tắt đèn và quạt cabin: Nhiều tủ điều khiển có sẵn thông số này, ví dụ dòng NICE3000new của Monarch có thông số F9-01 với mặc định tắt sau 2 phút thang đứng yên.
2. Dùng đèn LED trong cabin: Đèn LED tiêu thụ ít điện hơn hẳn đèn huỳnh quang cùng độ sáng, hợp với cabin có trần đèn nhiều điểm.
3. Giữ lịch bảo trì đúng hạn: Ray khô dầu hay guốc trượt mòn làm thang chạy nặng hơn, nên thang gia đình cần bảo trì 2 hoặc 3 tháng một lần để kỹ thuật viên kiểm tra các bộ phận này cùng chế độ nạp của bộ cứu hộ. Để nắm rõ các hạng mục này, chủ đầu tư có thể đọc thêm bài viết: Quy Trình Bảo Trì Thang Máy Gia Đình Gồm Những Hạng Mục Nào?
4. Chọn tải trọng vừa đủ từ khâu thiết kế: Tải trọng khớp với số người trong nhà giúp chọn động cơ và tủ điện đúng cỡ, có thể xem thêm cách chọn tải trọng cho thang máy gia đình 3 tầng.

Trong 4 việc trên, cài tự tắt đèn và quạt cabin có hiệu quả nhanh nhất vì chỉ cần chỉnh thông số. Gia chủ không nên cắt aptomat thang mỗi đêm để bớt điện chờ, vì bộ cứu hộ cần nguồn để nạp và thang cần sẵn sàng khi có người phải dùng gấp ban đêm. Làm đủ 4 việc này thì câu hỏi thang máy gia đình có tốn điện không gần như không còn là nỗi lo.

Ngoài Tiền Điện, Chi Phí Vận Hành Thang Máy Gia Đình Gồm Những Gì?

Ngoài câu hỏi thang máy gia đình có tốn điện không, chi phí vận hành còn gồm phí bảo trì, phí kiểm định và vật tư tiêu hao. Trong 2 năm đầu, gia chủ chủ yếu trả tiền điện, cộng phí kiểm định nếu đến kỳ, vì thang Phụng Hoàng được bảo hành 24 tháng kèm tối thiểu 8 lần bảo trì.

Hết bảo hành, phí bảo trì thành khoản cố định đáng kể, ngang hoặc cao hơn tiền điện. Gói 2 tháng một lần của Phụng Hoàng là 4,2 triệu đồng mỗi năm, khoảng 350.000 đồng mỗi tháng. Gói hàng tháng là 6 triệu đồng mỗi năm, cả hai đã gồm phí vật tư 200.000 đồng. Mức phí còn tùy tình trạng thang, chủ đầu tư có thể tham khảo thêm các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí bảo trì thang máy gia đình.

Phí kiểm định trả theo từng lần, chi tiết ở bài viết chi phí kiểm định thang máy. Sau khoảng 5 năm, thang thường cần thay một số vật tư tiêu hao để chạy êm. Lịch bảo hành và nhắc bảo trì được mô tả ở trang dịch vụ bảo hành và chăm sóc khách hàng.

FAQ – Câu Hỏi Thường Gặp Về Tiền Điện Thang Máy Gia Đình

1. Thang Máy Gia Đình Có Tốn Điện Không Khi Ít Người Dùng?

Thang máy gia đình vẫn tốn điện khi ít người dùng, vì điện chờ chạy suốt 24 giờ dù thang có đi chuyến nào hay không. Đi ít chuyến chỉ giảm phần điện chạy, nên tổng tiền điện giảm không nhiều nếu điện chờ của thang vẫn cao.

2. Nhà Càng Nhiều Tầng Thì Thang Có Tốn Điện Hơn Nhiều Không?

Nhà nhiều tầng hơn làm thang tốn điện hơn, nhưng mức tăng không nhiều như gia chủ thường nghĩ. Hành trình dài hơn chỉ làm tăng phần điện chạy, còn điện chờ gần như giữ nguyên dù thang phục vụ 4 hay 6 tầng.

3. Bộ Cứu Hộ Mất Điện Có Làm Tăng Tiền Điện Không?

Bộ cứu hộ mất điện có làm tăng tiền điện, nhưng chỉ là một phần nhỏ trong điện chờ của thang. Mọi thang Phụng Hoàng lắp đều có bộ này. Bộ cứu hộ nạp duy trì để khi mất điện lưới, nó đưa cabin về tầng gần nhất và mở cửa. Cách đội kỹ thuật xử lý khi bộ này không chạy nằm ở bài viết: Quy Trình Cứu Hộ Thang Máy Diễn Ra Thế Nào?