Cách Xử Lý Khi Bị Mắc Kẹt Trong Thang Máy: Hướng Dẫn An Toàn

Cách Xử Lý Khi Bị Mắc Kẹt Trong Thang Máy: Bốn Việc Cần Làm Ngay

Khi bị mắc kẹt trong thang máy, việc đúng nhất là giữ bình tĩnh, báo cho bên ngoài và chờ người có chuyên môn đưa ra, không tự tìm cách thoát. Thang máy dừng lại phần lớn là do hệ thống an toàn chủ động ngắt để bảo vệ bạn, nên ở yên trong cabin an toàn hơn nhiều so với việc cố trèo ra.

Bốn việc nên làm theo thứ tự:

• Giữ bình tĩnh và hít thở đều. Cabin có khe thông gió nên bạn không bị thiếu không khí trong lúc chờ.
• Thử bấm nút mở cửa một lần. Nếu cửa không mở, bạn vẫn an toàn, đừng cố cạy thêm.
• Bấm nút chuông báo động hoặc nút liên lạc nội bộ (intercom) trong cabin. Nếu có điện thoại, hãy gọi ra ngoài.
• Báo rõ vị trí: tên hoặc địa chỉ tòa nhà, số thang, tầng gần nhất, số người bên trong và có ai khó thở không.

Sau khi đã báo được ra ngoài, hãy lùi ra xa cửa, ngồi xuống cho đỡ mỏi, giữ sức và tiết kiệm pin điện thoại rồi chờ. Chỉ bước ra khỏi cabin khi nhân viên cứu hộ đã mở cửa và sàn cabin ngang bằng mặt tầng.

Bị Mắc Kẹt Trong Thang Máy Nên Xử Lý Thế Nào?

Khi thang máy dừng bất thường và cửa không mở, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh, tìm cách liên lạc với bên ngoài và chờ người có chuyên môn cứu hộ. Tuyệt đối không tự cạy cửa, trèo ra ngoài hoặc cố thoát qua khe cửa vì cabin có thể đang nằm giữa hai tầng. Bạn nên xử lý theo thứ tự sau:

• Nhấn nút chuông hoặc nút liên lạc khẩn cấp: Các nút này thường kết nối với phòng bảo vệ, ban quản lý hoặc bộ phận trực kỹ thuật của tòa nhà.

• Gọi ban quản lý, bảo vệ hoặc đơn vị bảo trì: Số điện thoại thường được dán trong cabin. Hãy cho biết địa chỉ, vị trí tầng đang hiển thị, số người mắc kẹt và tình trạng sức khỏe của từng người.

• Gọi 114 khi không liên lạc được hoặc có dấu hiệu nguy hiểm: Lực lượng Cảnh sát PCCC và Cứu nạn cứu hộ có phương tiện chuyên dụng để xử lý tình huống người mắc kẹt trong thang máy.

• Gửi hình ảnh nếu điện thoại có tín hiệu: Ảnh màn hình hiển thị tầng, ký hiệu lỗi hoặc bảng nút bấm có thể giúp kỹ thuật viên nhận diện tình trạng nhanh hơn.

• Làm theo hướng dẫn từ bên ngoài: Đứng cách cửa cabin, hạn chế di chuyển mạnh. Nếu thang rung, trôi hoặc chuyển động bất thường, hãy hạ thấp trọng tâm và bám chắc tay vịn.

Trong lúc chờ cứu hộ, không đập mạnh vào cửa, không nhảy trong cabin và không tự bước ra khi cửa được mở nhưng sàn cabin chưa ngang bằng mặt tầng. Chỉ rời cabin khi kỹ thuật viên hoặc lực lượng cứu hộ xác nhận lối ra đã an toàn. Thời gian xử lý không có một mốc cố định. Việc cứu hộ nhanh hay chậm phụ thuộc vào vị trí cabin, loại sự cố, khả năng tiếp cận công trình và tình trạng trực kỹ thuật tại thời điểm đó.

Khi Bị Mắc Kẹt Trong Thang Máy, Tuyệt Đối Không Tự Tìm Cách Thoát Thân

Khi bị kẹt trong thang máy, nguy hiểm sẽ tăng lên nếu người đang bị kẹt trong thang hoảng loạn và tự tìm cách thoát khỏi cabin. Dù cửa đã hé mở hoặc có thể nhìn thấy sàn tầng, bạn vẫn nên giữ nguyên vị trí, liên lạc với bên ngoài và chờ kỹ thuật viên hoặc lực lượng cứu hộ xử lý.

Những Hành Động Có Thể Khiến Tình Huống Bị Mắc Kẹt Trong Thang Máy Trở Nên Nguy Hiểm Hơn

Bạn tuyệt đối không tự cạy, banh hoặc dùng vật cứng tác động vào cửa cabin. Khi thang đang dừng giữa hai tầng, phía sau cửa có thể là khoảng trống của hố thang. Cabin cũng có khả năng dịch chuyển trong quá trình kỹ thuật viên thao tác cứu hộ. Không tự trèo hoặc chui ra ngoài khi sàn cabin chưa ngang bằng mặt tầng. Chỉ một khoảng chênh nhỏ cũng có thể khiến người bên trong trượt chân, rơi xuống hố thang hoặc bị kẹt giữa cabin và cửa tầng.

Cửa thoát hiểm trên nóc cabin cũng không phải lối thoát dành cho hành khách. Khu vực này có nhiều thiết bị điện, bộ phận chuyển động và bề mặt trơn trượt, chỉ nhân viên cứu hộ được đào tạo mới được phép tiếp cận. Trong lúc chờ hỗ trợ, không nhảy, rung lắc cabin hoặc đập cửa liên tục. Hãy đứng ổn định, giữ khoảng cách với cửa và làm theo hướng dẫn từ ban quản lý hoặc kỹ thuật viên.

Hai Lầm Tưởng Dễ Khiến Người Bị Mắc Kẹt Trong Thang Máy Hoảng Loạn

Khi gặp sự cố trong thang máy, điều đầu tiên mà nhiều người lo ngại chính là cabin sẽ nhanh chóng thiếu oxy khi mất điện. Trên thực tế, cabin thang máy không hoàn toàn kín mà vẫn có các khe thông khí quanh cửa và hệ thống thông gió. Vì vậy, hãy giữ nhịp thở đều, hạn chế nói chuyện hoặc vận động quá nhiều để tránh cảm giác khó chịu do căng thẳng.

Nỗi lo thứ hai là thang máy có thể rơi tự do. Các thang máy được lắp đặt, kiểm định và bảo trì đúng quy trình thường có nhiều lớp bảo vệ như cáp tải, bộ khống chế vượt tốc, phanh máy kéo và bộ hãm an toàn trên ray dẫn hướng. Một số hệ thống còn được trang bị bộ cứu hộ tự động để đưa cabin về tầng gần nhất khi mất điện. Dù vậy, hành khách không nên tự phán đoán tình trạng kỹ thuật hoặc tìm tư thế “chống rơi”. Cách xử lý an toàn nhất vẫn là giữ bình tĩnh, liên lạc với bên ngoài và chỉ rời cabin khi người cứu hộ xác nhận điều kiện đã an toàn.

Phòng Ngừa Sự Cố Bị Mắc Kẹt Trong Thang Máy Sao Cho Đúng Cách?

Kẹt thang máy khó loại bỏ hoàn toàn, nhưng có thể giảm đáng kể nếu thiết bị được bảo trì đúng tần suất, kiểm định đúng hạn và xử lý sớm các dấu hiệu bất thường. Việc phòng ngừa nên được thực hiện liên tục, thay vì chỉ gọi kỹ thuật khi thang đã dừng hoặc xuất hiện lỗi nghiêm trọng.

Xây Dựng Lịch Bảo Trì Theo Tần Suất Sử Dụng

Không nên áp dụng cùng một lịch bảo trì cho mọi công trình. Tần suất phù hợp cần dựa trên số người sử dụng, số lượt vận hành mỗi ngày và môi trường đặt thang. Với thang máy gia đình có tần suất sử dụng thấp, chủ nhà có thể lựa chọn lịch bảo trì khoảng 2–3 tháng một lần. Đối với nhà trọ, căn hộ dịch vụ, văn phòng, thang tải khách hoặc thang tải hàng hoạt động thường xuyên, nên kiểm tra gần với chu kỳ hàng tháng.

Đội ngũ Phụng Hoàng kiểm tra, bảo dưỡng thang máy định kỳ sau bàn giao

Trong mỗi lần bảo trì, kỹ thuật viên cần kiểm tra các bộ phận ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ kẹt thang như:

• Cửa cabin, cửa tầng và cảm biến chống kẹt cửa.

• Bộ điều khiển, máy kéo, phanh và hệ thống truyền động.

• Ray dẫn hướng, cáp tải và các cơ cấu an toàn.

• Nguồn điện, tủ điện và tình trạng hoạt động của bộ cứu hộ tự động.

• Hố pit, nhất là tình trạng nước, độ ẩm hoặc vật cản bên dưới.

Nếu cửa đóng mở chậm, thang dừng lệch tầng, rung giật, phát ra tiếng động lạ hoặc thường xuyên báo lỗi, không nên tiếp tục sử dụng như bình thường. Đây có thể là dấu hiệu thiết bị cần được kiểm tra sớm, kể cả khi chưa đến kỳ bảo trì.

Kiểm Định Đúng Hạn Và Lưu Giữ Hồ Sơ Thang Máy

Bảo trì giúp phát hiện và xử lý hao mòn trong quá trình sử dụng, còn kiểm định là bước đánh giá điều kiện an toàn của thang máy theo chu kỳ quy định. Chủ sở hữu nên theo dõi thời hạn trên tem kiểm định và chủ động thực hiện lại trước khi hết hiệu lực. Sau khi lắp đặt và bàn giao, hồ sơ cần được lưu giữ đầy đủ, gồm kết quả kiểm định an toàn và lý lịch thang máy. Những tài liệu này giúp đơn vị kỹ thuật theo dõi lịch sử thiết bị, đồng thời thuận lợi hơn cho các lần kiểm định, sửa chữa hoặc thay thế linh kiện sau này. Nếu thang đã quá hạn kiểm định, thường xuyên phát sinh lỗi hoặc vừa trải qua sửa chữa lớn, chủ sở hữu nên yêu cầu đơn vị chuyên môn kiểm tra lại trước khi đưa vào vận hành ổn định.

>> Tìm hiểu thêm: Tiêu Chuẩn Thang Máy: QCVN, TCVN & Kiểm Định Mới Nhất

Kiểm Tra Thiết Bị Cứu Hộ Và Liên Lạc Khẩn Cấp Khi Bị Mắc Kẹt Trong Thang Máy

Một chiếc thang được bảo trì tốt vẫn cần có phương án bảo vệ hành khách khi mất điện hoặc xảy ra sự cố bất ngờ. Vì vậy, các thiết bị cứu hộ không nên chỉ được kiểm tra khi có người mắc kẹt. Định kỳ, ban quản lý hoặc chủ nhà cần phối hợp với đơn vị bảo trì để thử hoạt động của:

• Chuông báo động và nút gọi khẩn cấp trong cabin.

• Hệ thống liên lạc nội bộ hoặc số điện thoại cứu hộ được dán trong thang.

• Đèn chiếu sáng khẩn cấp khi mất nguồn điện chính.

• Bộ cứu hộ tự động đưa cabin về tầng gần nhất.

• Nguồn điện dự phòng và tín hiệu cảnh báo lỗi.

Số điện thoại của đơn vị bảo trì, ban quản lý hoặc người phụ trách kỹ thuật nên được đặt ở vị trí dễ nhìn trong cabin. Đồng thời, người sử dụng cũng cần được nhắc không giữ cửa quá lâu, chặn cửa bằng vật cứng, để nước chảy vào hố thang hoặc tiếp tục vận hành khi thang có dấu hiệu bất thường. Phòng ngừa kẹt thang không nằm ở một lần kiểm tra duy nhất. Đó là sự kết hợp giữa bảo trì đúng chu kỳ, kiểm định đầy đủ, thiết bị cứu hộ hoạt động tốt và phản ứng sớm trước những dấu hiệu khác thường.

FAQ – Câu Hỏi Thường Gặp Khi Bị Mắc Kẹt Trong Thang Máy

1. Bị mắc kẹt trong thang máy thì gọi ai?

Gọi theo thứ tự: nút liên lạc trong cabin, rồi quản lý hoặc bảo vệ tòa nhà và đơn vị bảo trì thang, cuối cùng là 114 nếu cần. Hãy báo rõ địa chỉ, số thang và số người bên trong.

2. Có nên tự cạy cửa thang máy để thoát ra không?

Không. Tự cạy cửa hoặc trèo ra khi thang dừng giữa tầng rất dễ gây rơi vào hố thang hoặc bị kẹp, và là nguyên nhân thương vong hàng đầu. Hãy chờ nhân viên cứu hộ.

3. Bị mắc kẹt trong thang máy có bị ngạt thở không?

Không. Cabin luôn có khe hở quanh cửa và trần để không khí lưu thông, nên bạn sẽ không thiếu oxy trong thời gian chờ cứu.

4. Thang máy có rơi tự do khi kẹt hay mất điện không?

Gần như không. Bộ khống chế vượt tốc và bộ hãm an toàn giữ cabin trên ray; khi mất điện, bộ cứu hộ tự động còn đưa cabin về tầng gần nhất rồi mở cửa.