Thang Máy Không Hố Pit Phù Hợp Cho Loại Hình Công Trình Nào?

Thang Máy Không Hố Pit Là Gì, Khác Gì Loại Pit Nông?

Thang máy không hố pit là nhóm thiết bị nâng đặt gần như trực tiếp trên sàn hoàn thiện, phần âm xuống nền chỉ còn vài centimet hoặc bằng không. Phần lớn sản phẩm bán dưới tên gọi này vẫn có hố, chỉ là hố rất nông.

Hố pit là phần giếng thang nằm dưới sàn tầng dừng thấp nhất, chứa hành trình nén của giảm chấn, thiết bị gầm cabin và khoảng lánh nạn cho kỹ thuật viên. Một thang máy không hố pit vì thế phải bỏ được đúng ba thứ đó.

Để làm được điều này, các nhà sản xuất thường chuyển dịch toàn bộ hệ thống truyền động và thiết bị an toàn lên vách bên hoặc đỉnh thang, đồng thời ứng dụng công nghệ di chuyển tốc độ thấp (như trục vít hoặc thủy lực) để triệt tiêu nhu cầu về giảm chấn đáy và không gian lánh nạn.

Ranh giới nằm ở tốc độ. Thiết bị chạy không quá 0,15 m/s thuộc phạm vi TCVN 6396-41:2018 về sàn nâng, đây là nhóm duy nhất bỏ được hố pit đúng nghĩa. Thang gia đình theo QCVN 32:2018/BLĐTBXH chạy tới 0,3 m/s nên vẫn cần khoảng âm sàn, thang cáp kéo thông thường luôn cần hố pit thật.

3 Nhóm Giải Pháp Hay Bị Gọi Chung Là Thang Máy Không Hố Pit

3 nhóm giải pháp dưới đây mang chung một tên gọi dù điều kiện lắp đặt khác hẳn nhau:

1. Sàn nâng tốc độ thấp. Thiết bị chạy không quá 0,15 m/s theo TCVN 6396-41:2018, đặt trên sàn hoàn thiện và gần như không cần âm nền.
2. Thang trục vít hoặc thủy lực. Hai kiểu truyền động này rút hành trình dừng rất ngắn nên chỉ cần hố sâu khoảng 60 đến 200 mm.
3. Thang cáp kéo dùng phương án pit nông. Đây vẫn là thang máy thường, giảm chiều sâu đáy hố theo TCVN 6396-21:2020 cho thang mới lắp trong công trình đang sử dụng.

3 nhóm giải pháp nêu trên sẽ có sự chênh lệch ở tốc độ, tải trọng và thủ tục nên gọi chung một tên rất dễ gây kỳ vọng sai lúc so báo giá. Việc cần làm trước là xác định phần âm sàn thực tế làm được bao nhiêu, chủ đầu tư có thể tham khảo thêm bài viết: Chiều Sâu Hố Pit Thang Máy Bao Nhiêu Là Đạt Chuẩn?.

Thang Máy Không Hố Pit Phù Hợp Cho Loại Hình Công Trình Nào?

Xét theo loại hình, thang máy không hố pit hợp với công trình đã hoàn thiện phần thô, nơi đục nền sẽ chạm vào kết cấu hoặc hệ ngầm bên dưới. Hai nhóm rõ nhất là nhà ở dân dụng cải tạo và công trình thương mại, dịch vụ quy mô nhỏ.

3 hiện trạng thường gặp khi khảo sát tại TP.HCM và phương án tương ứng nằm trong bảng dưới đây:

3 dòng trên cho thấy hướng bỏ hố pit chỉ thắng khi đào nền tạo rủi ro kết cấu hoặc tốn hơn phần chênh thiết bị. Công trình đang sử dụng phải đo hiện trạng nền tại chỗ rồi mới có thể chốt loại thang.

>> Xem thêm: Lắp Đặt Thang Máy Cho Nhà Cải Tạo Theo Hiện Trạng Công Trình.

Nhà Ở Dân Dụng Và Công Trình Cải Tạo

Nhà phố, biệt thự và căn hộ thông tầng đã hoàn thiện nội thất chiếm phần lớn nhóm này. Trở ngại nằm ở khâu phá dỡ chứ không phải kỹ thuật: đục nền tầng trệt kéo theo tháo sàn đá, làm lại chống thấm và nhiều ngày bụi bặm.

Biệt thự nội thất cổ điển hoặc sàn đá nguyên khối đáng cân nhắc nhất, vì chi phí hoàn trả mặt bằng sau khi đào nền thường vượt phần chênh thiết bị.

Công Trình Thương Mại Và Dịch Vụ Quy Mô Nhỏ

Showroom, quán cà phê nhiều tầng, phòng khám, homestay và văn phòng nhỏ là nhóm thứ hai. Điểm chung là mặt bằng đi thuê, chủ nhà không cho can thiệp kết cấu nền, trong khi nhu cầu chỉ là đưa khách lên vài tầng.

Đặt trên sàn hiện hữu, thang máy không hố pit đáp ứng được yêu cầu đó, và vì kết cấu phần lớn tự đứng nên tháo dỡ khi hết hợp đồng thuê đơn giản hơn thang có hố pit bê tông. Cần tính trước tần suất khách, bởi thiết bị tốc độ thấp không hợp luồng người đông giờ cao điểm.

Loại Hình Công Trình Nào Không Nên Chọn Thang Máy Không Hố Pit?

Công trình cần thang chạy nhanh, chở nặng hoặc nhiều điểm dừng thì không nên bỏ hố pit, vì tốc độ và tải trọng bị cắt đầu tiên khi hạ chiều sâu đáy hố.

Nhà phố và biệt thự từ năm tầng trở lên, có người lớn tuổi đi lại nhiều lượt trong ngày, thuộc nhóm này. Thiết bị chạy 0,15 m/s cần khoảng hai mươi giây để vượt một tầng cao 3 m.

Nhóm thứ hai là công trình chở hàng và tòa nhà cho thuê nhiều tầng như nhà xưởng, kho, văn phòng. Khác showroom hay quán cà phê vài tầng, nhóm này chạy tải nặng và tần suất cao, hai điểm thiết bị tốc độ thấp đều bị giới hạn.

Nhóm thứ ba là công trình xây mới, trường hợp dễ bỏ sót nhất. Khi bản vẽ kết cấu còn sửa được, chi phí làm hố pit thấp hơn nhiều phần chênh của thiết bị chuyên dụng. Riêng nhà phố bốn tới năm tầng, đội kỹ thuật Phụng Hoàng khuyến nghị cấu hình cáp kéo có phòng máy khoảng 1200 mm và hố pit khoảng 800 mm, mức thi công quen dùng chứ không phải con số luật định.

Cuối cùng là vị trí có nguy cơ bị ngập, vì đáy thang nằm sát cốt nền rất dễ bị ăn nước, mà tình trạng nước vào giếng thang sẽ buộc thang phải ngừng vận hành ngay lập tức để đảm bảo an toàn.

Bỏ Hố Pit Phải Đánh Đổi Những Gì?

Bỏ hố pit đổi lấy tốc độ chậm hơn, tải trọng nhỏ hơn và giá thiết bị cao hơn, đổi lại giữ nguyên kết cấu nền.

4  tiêu chí trong bảng dưới đây là chỗ khác biệt rõ nhất giữa hai hướng đi:

4 tiêu chí nêu trên dẫn tới kết luận ít được nói thẳng: phần tiết kiệm nằm ở khâu xây dựng chứ không nằm ở giá thang. Chi phí của thang máy không hố pit dịch từ nhà thầu xây dựng sang nhà cung cấp thiết bị, nên so báo giá phải đặt cả hai khoản cạnh nhau.

Hồ Sơ, Kiểm Định Và Việc Cần Chuẩn Bị Trước Khảo Sát

Chọn thang máy không hố pit là quyết định có điều kiện, đi kèm hồ sơ kỹ thuật rõ ràng chứ không phải tự cắt bớt phần đào nền.

Phê Duyệt Và Kiểm Định Với Phương Án Pit Nông

TCVN 6396-21:2020 là cơ sở cho thang máy mới lắp trong tòa nhà đang sử dụng. Tiêu chuẩn cho phép giảm khoảng đáy hố nhưng buộc bổ sung cơ cấu dừng nhiều cấp và phải được phê duyệt trước khi lắp. Đào nông hơn bản vẽ mà giữ nguyên thiết bị cũ là đi ngoài khuôn khổ đó.

Thang máy thuộc danh mục thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động nên phải kiểm định trước khi đưa vào sử dụng, sau đó kiểm định định kỳ theo chu kỳ do đơn vị kiểm định xác định. Hồ sơ bàn giao gồm kết quả kiểm định và lý lịch thang máy.

4 Thông Tin Cần Có Trước Khi Gọi Khảo Sát

Bốn thông tin dưới đây đủ để đội kỹ thuật đưa ra phương án sơ bộ ngay trong buổi khảo sát đầu tiên:

1. Số điểm dừng cần phục vụ: Ghi rõ thang chạy từ tầng nào tới tầng nào, tính cả tầng lửng và sân thượng.
2. Kích thước lọt lòng hẹp nhất: Con số này quyết định cabin và kiểu cửa, nên đo tại chỗ thay vì lấy theo bản vẽ cũ.
3. Hiện trạng nền và phần nằm ngay bên dưới: Cho biết dưới vị trí thang là móng bè, bể ngầm, tầng hầm hay nền đất thường.
4. Loại giếng thang dự kiến: Giếng bê tông hay khung thép kết hợp kính quyết định chi phí và tiến độ.

Khi đã có đủ 4 thông tin bên trên, đội ngũ kỹ thuật sẽ có thể tư vấn được ngay công trình nên triển khai hướng nào. Công trình đang sử dụng vẫn phải khảo sát tận nơi vì hiện trạng nền thường lệch hồ sơ ban đầu, các bước sau sẽ được trình bày chi tiết tại bài viết: Lắp Đặt Thang Máy Gia Đình: Từ Khảo Sát Đến Bàn Giao.

FAQ – Câu Hỏi Thường Gặp Về Thang Máy Không Hố Pit

1. Thang máy không hố pit có an toàn không?

An toàn nếu chọn đúng chủng loại theo tiêu chuẩn tương ứng và được kiểm định trước khi sử dụng. Rủi ro nằm ở chỗ tự giảm chiều sâu đáy hố của thang cáp kéo thông thường mà không đổi cấu hình thiết bị.

2. Hố pit 200 mm có được gọi là thang máy không hố pit không?

Không, hai trăm milimet vẫn là hố pit, chỉ là hố nông. Bản vẽ vẫn phải ghi đúng chiều sâu âm sàn để nhà thầu thi công khớp thiết bị.

3. Mặt bằng đi thuê có lắp được không?

Lắp được nếu chủ mặt bằng đồng ý bằng văn bản. Kết cấu tự đứng đặt trên sàn nên hết hợp đồng có thể tháo dỡ và hoàn trả mặt bằng, khác với thang đã đổ hố pit vào kết cấu.

4. Chi phí thang máy không hố pit khoảng bao nhiêu?

Chi phí thực tế sẽ tùy thuộc vào hiện trạng công trình, phụ thuộc số điểm dừng, kích thước hố thang, loại giếng và cấu hình thiết bị. Phần tiết kiệm ở khâu đào nền thường bị bù lại bằng giá thiết bị cao hơn.