Thang Máy Gia Đình Dùng Điện 1 Pha Có Được Không?

Thang Máy Gia Đình Dùng Điện 1 Pha Được Không?

Thang máy gia đình dùng điện 1 pha là phương án làm được, với điều kiện cấu hình thang nằm trong giới hạn công suất của nguồn 1 pha. Máy kéo của thang cáp kéo là động cơ 3 pha, nên tủ điện phải có biến tần nhận điện 220V một pha. Khi nhà kéo được điện 3 pha, Phụng Hoàng vẫn ưu tiên thiết kế theo nguồn 3 pha.
Đối với các công trình tại TP.HCM, Phụng Hoàng xuất phần cơ khí ra lắp trước, chờ chủ đầu tư xây chèn, ốp đá và kéo xong điện 3 pha rồi mới xuất phần điện. Thang máy gia đình dùng điện 1 pha vì vậy không phải lựa chọn mặc định, mà là lời giải cho nhà không kéo được 3 pha hoặc thang có tải và tốc độ khiêm tốn.

Biến Tần Đầu Vào 1 Pha Làm Việc Ra Sao?

Biến tần đầu vào 1 pha nhận điện 220V của nhà ở rồi tạo ra điện 3 pha để quay máy kéo. Điểm gia chủ ít được nghe là điện áp ra chỉ khoảng 200-240V, vì biến tần không tạo được điện áp cao hơn điện áp nguồn cấp vào. Máy kéo vì thế phải là loại cuộn dây 220V, không dùng chung loại 380V.

Catalog dòng biến tần thang máy FRENIC-Lift LM2A của Fuji Electric cho thấy rõ giới hạn này. Fuji là một trong những hãng máy kéo và tủ điều khiển Phụng Hoàng thường dùng. Dòng 3 pha 380-480V của Fuji có các mức từ 2,2 kW tới 45 kW, trong khi bản đầu vào 1 pha 200-240V chỉ có đúng hai mức là 2,2 kW và 4,0 kW.

Với thang cáp kéo, nguồn 1 pha vì thế đặt một trần công suất khá thấp lên máy kéo. Thang nào cần động cơ lớn hơn 4 kW thì phải tính sang nguồn 3 pha.

Thang Máy Gia Đình Dùng Điện 1 Pha Hợp Với Loại Thang Nào?

Thang máy gia đình dùng điện 1 pha hợp nhất với thang trục vít tốc độ thấp và thang cáp kéo tải nhỏ. Một số dòng trục vít nhập khẩu được hãng thiết kế sẵn cho điện 1 pha, động cơ khoảng 1,5-3,0 kW, chạy 0,15-0,25 m/s. Thang cáp kéo nội địa thì cần kỹ sư tính riêng cho từng công trình.

Thang trục vít chạy chậm nên động cơ nhỏ, vừa vặn với nguồn 1 pha. Thang cáp kéo chạy nhanh hơn, tải và số điểm dừng đa dạng hơn, nên công suất cần dùng thay đổi theo từng cấu hình.

Vì Sao Nguồn 1 Pha Hay 3 Pha Phải Chốt Ở Khâu Thiết Kế?

Nguồn 1 pha hay 3 pha phải chốt ở khâu thiết kế vì nó quyết định máy kéo, tủ điện, tiết diện dây và aptomat của thang. Bốn thứ này được chọn và đặt hàng từ sớm. Chốt muộn thì phải đổi thiết bị đã đặt hay phải chờ điện lực, cả hai đều làm chậm ngày bàn giao.

Ba khác biệt dưới đây lấy từ catalog Fuji FRENIC-Lift LM2A, so ở cùng mức động cơ 4,0 kW:

Ở cùng 4 kW, dòng điện vào của bản 1 pha gấp gần 4 lần bản 3 pha. Một thang máy gia đình dùng điện 1 pha vì thế cần dây cấp nguồn, aptomat và tủ điện tính theo dòng lớn hơn. Kỹ sư cũng cần biết đường dây đó có đi chung với máy lạnh, bếp từ hay không để tính sụt áp lúc thang khởi động.

Theo kinh nghiệm của Phụng Hoàng, lỗi khách hay mắc nhất ở khâu này là đợi tới lúc thi công thang mới đi xin điện 3 pha, nên thời gian chờ kéo dài. Chiều ngược lại cũng tốn kém không kém. Máy kéo và tủ điện công suất lớn là hàng phi tiêu chuẩn phải đặt riêng, thời gian chờ nhập thường 45-60 ngày.

Tải Trọng Và Tốc Độ Nào Còn Vừa Với Điện 1 Pha?

Theo ước tính, thang máy gia đình dùng điện 1 pha vừa sức với cấu hình 320-450 kg chạy 0,5 m/s, cần động cơ trong mức 2,2 kW. Thang 450 kg chạy 1 m/s cần khoảng 3,2 kW, đã sát trần 4,0 kW. Khi chọn động cơ vượt một cấp cho nhà dùng nhiều, công suất cần dùng vượt khỏi mức nguồn 1 pha.

Bảng dưới đây là ước tính minh họa cho 5 cấu hình thường gặp ở nhà phố, đội kỹ thuật vẫn tính lại theo hồ sơ thật của từng công trình:

Công suất được tính bằng phần tải chưa được đối trọng cân bằng nhân 9,81, nhân tốc độ, rồi chia cho hiệu suất truyền động. Bảng giả định đối trọng cân bằng 50% tải định mức và hiệu suất 0,7. Hai cấu hình cuối cho thấy nguồn 1 pha gần như hết dư địa khi thang chạy nhanh hay tải lớn.

Bảng này đụng thẳng vào hai lời khuyên quen thuộc của Phụng Hoàng. Khi hố đủ rộng, Phụng Hoàng thường khuyên gia chủ làm thang 450 kg thay vì 320 kg. Với thang dùng nhiều, Phụng Hoàng khuyên chọn động cơ vượt một cấp, ví dụ thang 450 kg dùng động cơ của thang 630 kg. Cả hai lời khuyên đều đẩy công suất lên, nên nhà muốn thang dư tải, dư bền thì nên tính nguồn 3 pha.

Gia Chủ Cần Chuẩn Bị Nguồn Điện Gì Trước Khi Lắp Thang?

Gia chủ cần chuẩn bị nguồn điện cho thang trước giai đoạn lắp phần điện, vốn chỉ kéo dài khoảng 4 ngày. Việc gồm chốt số pha, xin điện nếu cần, kéo tuyến cáp riêng và che chắn vị trí tủ điện. Đây cũng là hạng mục Phụng Hoàng luôn đề nghị kiến trúc sư, nhà thầu chừa sẵn từ đầu.

Dưới đây là 5 việc gia chủ có thể làm theo đúng thứ tự thời gian:

• Chốt số pha khi duyệt bản vẽ: Số pha được ghi cùng tải trọng, tốc độ và vị trí tủ điện trên bản vẽ thiết kế thang máy, trước khi đặt máy kéo.
• Nộp hồ sơ xin điện 3 pha sớm: Ở TP.HCM, form cấp điện mới lưới hạ áp mục sinh hoạt trên cổng EVNHCMC có sẵn ô chọn Một pha hoặc Ba pha. Thời gian giải quyết tùy hiện trạng lưới của khu vực.
• Kéo tuyến cáp riêng cho thang: Tủ điện thang nên có đường dây và aptomat riêng từ tủ điện tổng. Với thang máy gia đình dùng điện 1 pha, việc này càng cần vì dòng điện lớn hơn nhiều.
• Che chắn vị trí đặt tủ điện: Với nhà thấp trần, tủ điện thường đặt ngoài tầng OH để tiện bảo trì. Phòng máy cần có cửa trước giai đoạn lắp điện để mưa không tạt vào thiết bị.
• Có nguồn chính thức trước khi xuất phần điện: Ở TP.HCM, Phụng Hoàng chỉ đưa phần điện ra lắp khi chủ đầu tư đã kéo xong điện 3 pha, sau đó mới chạy thử và kiểm định.

Năm việc này đều rẻ hơn nhiều so với việc sửa sai khi thang đã lắp xong phần cơ. Nếu chưa rõ nhà mình nên đi nguồn nào, gia chủ có thể đặt lịch tư vấn thiết kế thang máy để kỹ sư chốt số pha ngay trên bản vẽ.

Sau Bàn Giao, Nguồn Điện Ảnh Hưởng Thế Nào Đến Thang?

Sau bàn giao, nguồn điện ảnh hưởng tới thang chủ yếu qua sự cố từ lưới điện chứ không qua số pha. Lỗi ngược pha khi điện lực đấu lại đường dây là một trong 5 lỗi Phụng Hoàng gặp nhiều nhất ở thang gia đình. Mất điện thì đã có bộ cứu hộ tự động lắp sẵn trên mọi thang.

Ngược pha chỉ xảy ra với nguồn 3 pha, thang máy gia đình dùng điện 1 pha không gặp lỗi này. Khi thứ tự pha bị đảo, tủ điều khiển báo lỗi và thang ngừng chạy để bảo vệ máy kéo. Kỹ thuật viên xử lý lỗi này thường mất khoảng 30-60 phút, đội bảo trì Phụng Hoàng trực 24/7 qua số 0938 41 47 86.

Thang chạy nguồn 1 pha hay 3 pha đều có bộ cứu hộ đưa cabin về tầng khi mất điện. Cách gia chủ xử lý từng tình huống mất điện được viết riêng trong bài thang máy gia đình bị mất điện. Trong mỗi kỳ bảo trì, kỹ thuật viên kiểm tra điện áp nguồn vào, aptomat và chế độ nạp điện của bộ cứu hộ. Đứt dây do chuột cắn cũng là lỗi hay gặp, nên kỹ thuật viên luôn kiểm tra cáp điện dọc giếng thang có đi gọn gàng hay không.

Khi Nào Chọn 1 Pha, Khi Nào Nên Kéo Điện 3 Pha?

Thang máy gia đình dùng điện 1 pha hợp với nhà không kéo được 3 pha, thang tải nhỏ, tốc độ chậm. Nguồn 3 pha hợp với nhà xây mới ở khu vực có lưới 3 pha, thang 450 kg trở lên, chạy nhanh hoặc dùng nhiều. Trường hợp nằm giữa 2 nhóm này cần khảo sát kỹ trước khi chốt.

4 tình huống dưới đây là cách kỹ sư thường gợi ý phương án nguồn điện cho thang máy gia đình:

Bảng trên chỉ là điểm xuất phát. Hiện trạng lưới điện của con hẻm, công suất các thiết bị khác trong nhà và tần suất dùng thang thật sự mới quyết định cuối cùng, nên kỹ sư cần xem tận nơi trước khi chốt nguồn.

FAQ – Câu Hỏi Thường Gặp Về Thang Máy Gia Đình Dùng Điện 1 Pha

1. Thang Máy Gia Đình Dùng Điện 1 Pha Có Chạy Yếu Hơn Không?

Không, nếu cấu hình nằm trong mức công suất của biến tần 1 pha. Thang chỉ chạy yếu hay báo lỗi khi bị ép chạy tải, tốc độ vượt khả năng của nguồn, hay khi điện áp khu vực sụt sâu lúc nhiều thiết bị cùng chạy.

2. Nhà Đang Dùng Điện 1 Pha Muốn Lên 3 Pha Thì Làm Ở Đâu?

Gia chủ đăng ký với công ty điện lực quản lý khu vực. Ở TP.HCM, việc này làm được trực tuyến qua form cấp điện mới lưới hạ áp của EVNHCMC, chọn mục sinh hoạt và ô Ba pha. Nên nộp ngay sau khi chốt bản vẽ thang.

3. Thang Chạy Điện 1 Pha Có Cần Bộ Cứu Hộ Riêng Không?

Không cần mua riêng. Mọi thang Phụng Hoàng lắp, kể cả thang máy gia đình dùng điện 1 pha, đều được trang bị sẵn bộ cứu hộ khi mất điện. Bộ này được kiểm tra chế độ nạp điện trong từng kỳ bảo trì.