Quy Trình Sửa Chữa Thang Máy Gia Đình Gồm Mấy Bước?

Quy Trình Sửa Chữa Thang Máy Gia Đình Khác Bảo Trì Định Kỳ Thế Nào?

Sửa chữa thang máy gia đình là việc khắc phục sau khi thang đã hỏng, còn bảo trì là việc kiểm tra theo lịch để hỏng hóc đừng xảy ra. Hai hoạt động khác nhau cả về thời điểm lẫn cách tính chi phí.

Ranh giới giữa chúng đã được quy chuẩn định nghĩa sẵn. Theo QCVN 02:2019/BLĐTBXH, công tác bảo trì bao gồm cả việc sửa chữa hoặc thay thế bộ phận bị mòn, bị hư hỏng, miễn là không làm ảnh hưởng đến đặc tính kỹ thuật của thang máy. Cách hiểu này có lợi cho gia chủ: ca thay công tắc hành trình hay chỉnh lại cảm biến dừng tầng vẫn nằm trong hợp đồng bảo trì đang có. Chỉ khi hỏng hóc vượt ra ngoài phạm vi đó, một quy trình sửa chữa thang máy gia đình độc lập với báo giá riêng mới phát sinh.

Về tần suất, cùng quy chuẩn nêu trên yêu cầu thang máy phải được bảo trì định kỳ ít nhất ba tháng một lần. Riêng thang lắp tại chung cư, văn phòng, trung tâm thương mại, bệnh viện, khách sạn, nhà máy và khu vực công cộng thì mốc này rút xuống ít nhất một tháng một lần. Thang máy gia đình thuộc nhóm đầu, nên ba tháng là mức tối thiểu quy chuẩn bắt buộc chứ không phải một khuyến nghị. Chi tiết từng hạng mục nằm trong bài quy trình bảo trì thang máy gia đình.

6 Bước Trong Quy Trình Sửa Chữa Thang Máy Gia Đình

Một ca sửa chữa thang máy gia đình hoàn chỉnh đi qua 6 bước theo đúng thứ tự dưới đây. Ba bước đầu quyết định phạm vi công việc và số tiền phải trả. Ba bước sau quyết định thang có được vận hành lại hợp lệ hay không:

Bước 1: Ngừng Sử Dụng Và Báo Hỏng Kèm Đủ Thông Tin

Việc đầu tiên là cắt cầu dao điện cấp nguồn và treo biển thông báo tạm ngừng hoạt động ở các tầng dừng. Quy chuẩn quốc gia QCVN 02:2019/BLĐTBXH đặt ra nghĩa vụ này cho cả trường hợp thang đang được kiểm tra, sửa chữa hoặc bảo dưỡng. Nhà có trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi thì biển báo tại từng cửa tầng là lớp bảo vệ thực tế nhất trong lúc chờ kỹ thuật viên.

Thông tin gửi kèm khi báo hỏng quyết định phần lớn tốc độ xử lý. Đội kỹ thuật Phụng Hoàng luôn đề nghị khách gửi trước ảnh hiện trạng lỗi và mã lỗi hiển thị trên nút bấm tầng. Hai dữ liệu này khoanh vùng nguyên nhân ngay từ văn phòng, nhờ đó đội thợ mang theo đúng linh kiện. Một cuộc gọi chỉ nói thang không chạy thường kéo theo thêm một lượt đi lại.

Có ba trường hợp công trình phải ngừng dùng thang ngay: cáp tải xuất hiện sợi bị đứt, khung giếng thang ngoài trời nghiêng ra ngoài hoặc mất bát neo, và nước tràn vào giếng thang hay hố pit. Nếu còn người trong cabin, thao tác đưa người ra ngoài phải xong trước, tham khảo cách xử lý khi bị mắc kẹt trong thang máy.

Bước 2: Khảo Sát Và Chẩn Đoán Tại Công Trình

Khâu chẩn đoán của quy trình sửa chữa thang máy gia đình bắt đầu bằng việc kỹ thuật viên đến tận nơi kiểm tra trực tiếp, vì chẩn đoán qua điện thoại không thay được khảo sát thực địa. Đội kỹ thuật đọc nhật ký lỗi trong tủ điều khiển, kiểm tra cơ cấu kéo, ray dẫn hướng, hệ thống cửa và mạch an toàn, rồi vận hành thử ở chế độ kiểm tra để tái hiện lỗi.

Một việc hay bị bỏ qua là đối chiếu với lý lịch thang máy. Cuốn hồ sơ này ghi lịch sử can thiệp, cho biết bộ phận đang hỏng đã từng được sửa hay thay chưa. Cùng triệu chứng rung lắc, thang mới thay ray hai tháng trước và thang chưa can thiệp gì suốt tám năm dẫn tới hai kết luận rất khác nhau.

Bước 3: Chốt Phương Án Và Báo Giá Trước Khi Làm

Đơn vị thi công phải trình phương án và báo giá để gia chủ duyệt trước khi chạm vào thiết bị. Báo giá cần tách rõ ba phần: công thợ, linh kiện thay thế, và phần dự phòng cho hạng mục chỉ lộ ra khi tháo máy.

Riêng phần linh kiện có một điều kiện bắt buộc mà ít gia chủ biết. Thông tư 12/2021/TT-BLĐTBXH quy định thiết bị được thay đổi hoặc thay thế phải có đặc tính và thông số kỹ thuật tương đương với thiết kế của nhà sản xuất. Không thể lấy một bộ phận rẻ hơn, khác thông số, lắp vào cho vừa túi tiền. Chủ đầu tư nên yêu cầu ghi rõ mã hiệu và xuất xứ từng linh kiện để đối chiếu ở bước nghiệm thu.

Bước 4: Thi Công Sửa Chữa Và Thay Thế Linh Kiện

Đội kỹ thuật thi công sửa chữa thang máy gia đình đúng phạm vi đã duyệt, phần phát sinh ngoài phạm vi phải báo lại trước khi làm tiếp. Suốt thời gian thi công, cầu dao vẫn cắt và biển thông báo tạm ngừng vẫn treo ở các tầng dừng như ở bước một.

Đây là chặng gia chủ kiểm tra được bằng mắt mà không cần chuyên môn. Biển báo còn nguyên tại từng cửa tầng, khu vực thi công có rào chắn, thợ không để cửa tầng hở khi rời vị trí, đó là dấu hiệu đội thi công làm đúng quy định an toàn. Ngược lại, một cửa tầng mở trống trong lúc thợ nghỉ trưa đáng lo hơn nhiều so với việc sửa chậm vài giờ.

Bước 5: Chạy Thử, Hiệu Chỉnh Và Kiểm Định Nếu Thuộc Diện Bắt Buộc

Sau khi lắp xong, thang được chạy thử không tải rồi tăng tải dần. Kỹ thuật viên hiệu chỉnh lại độ chính xác dừng tầng và thử toàn bộ mạch an toàn qua tất cả điểm dừng, không chỉ chạy một vòng rồi kết luận.

Với ca sửa chữa lớn, quy trình sửa chữa thang máy gia đình còn một khâu bắt buộc nữa. Quy chuẩn hiện hành buộc thang máy phải qua kiểm định bất thường khi thay đổi thiết kế hoặc sửa chữa lớn. Chỉ khi kết quả đạt yêu cầu, thang mới được gắn tem kiểm định tại cabin và đưa vào sử dụng trở lại. Việc kiểm định do tổ chức kiểm định được chỉ định thực hiện, không phải do đơn vị sửa chữa tự làm và tự xác nhận. Chu kỳ kiểm định thông thường được trình bày trong bài kiểm định thang máy định kỳ.

Bước 6: Nghiệm Thu, Ghi Lý Lịch Thang Máy Và Bảo Hành

Biên bản nghiệm thu phải ghi đủ bốn nội dung: lỗi đã xảy ra, nguyên nhân được xác định, hạng mục đã sửa và linh kiện đã thay kèm mã hiệu. Gia chủ đối chiếu biên bản này với báo giá đã duyệt ở bước ba trước khi ký.

Song song đó, đơn vị thi công có nghĩa vụ ghi nội dung kiểm tra và sửa chữa vào lý lịch thang máy, kết quả kiểm định bất thường nếu có cũng ghi vào chính cuốn lý lịch đó. Đây là hồ sơ gia chủ giữ lâu dài, vì mọi lần kiểm định về sau đều bắt đầu bằng việc đọc lại lịch sử can thiệp. Khép lại quy trình sửa chữa thang máy gia đình là việc chốt thời hạn bảo hành cho phần vừa sửa, ghi thẳng vào biên bản thay vì thỏa thuận miệng.

Khi Nào Một Ca Sửa Chữa Thang Máy Gia Đình Được Xem Là Sửa Chữa Quan Trọng?

Một ca sửa chữa bị xem là quan trọng khi nó làm thay đổi thiết kế gốc của nhà sản xuất, hoặc khi nó thay thế các bộ phận trọng yếu về an toàn. Khi đó thang máy phải qua kiểm định bất thường trước khi được dùng lại, đây là khác biệt lớn nhất về nghĩa vụ và chi phí giữa một ca sửa vặt và một ca sửa lớn.

Thông tư 12/2021/TT-BLĐTBXH chia các trường hợp này thành 2 nhóm như bảng dưới đây:

Hai nhóm trên cho thấy phần lớn ca sửa chữa thang máy gia đình ở quy mô nhỏ không rơi vào diện phải kiểm định lại. Cũng có một ngoại lệ đáng tiền: thay một thiết bị khóa bằng thiết bị cùng loại thì không bị xem là thay đổi quan trọng. Khi đơn vị thi công đề xuất thay máy kéo hay thay cả hệ điều khiển, chủ nhà nên hỏi thẳng về nghĩa vụ kiểm định bất thường ngay tại bước báo giá.

Chủ Đầu Tư Cần Chuẩn Bị Gì Để Rút Ngắn Thời Gian Sửa Chữa Thang Máy Gia Đình?

Chủ đầu tư nên chuẩn bị sẵn 4 nhóm thông tin dưới đây trước khi kỹ thuật viên tới thường tiết kiệm được một lượt đi lại và một lượt chờ đặt hàng linh kiện:

• Hình ảnh hiện trạng và mã lỗi: Gia chủ chụp lại màn hình báo lỗi trên nút bấm tầng, quay ngắn tiếng kêu hoặc hiện tượng rung nếu có.
• Lý lịch thang máy và hồ sơ kiểm định gần nhất: Chủ nhà để sẵn hai tập hồ sơ này ở nơi dễ lấy, vì kỹ thuật viên cần đọc lịch sử can thiệp trước khi kết luận nguyên nhân.
• Thông số cấu hình thang: Tải trọng, số điểm dừng, hãng thiết bị và năm lắp đặt quyết định linh kiện nào tương thích với công trình.
• Lối vào và nguồn điện: Công trình dọn sẵn lối vào phòng máy hoặc tủ điều khiển và xác nhận nguồn điện còn hoạt động.

4  nhóm thông tin trên đều nằm trong tầm tay gia chủ và giải thích vì sao hai ca sửa chữa thang máy gia đình cùng một lỗi lại chênh nhau đáng kể về thời gian. Thói quen vận hành đúng cách cũng làm giảm số ca hỏng phải gọi thợ, các lưu ý khi sử dụng thang máy đã được tổng hợp trong một bài riêng.

Những Yếu Tố Nào Quyết Định Chi Phí Sửa Chữa Thang Máy Gia Đình?

Chi phí sửa chữa thang máy gia đình phụ thuộc vào bốn yếu tố: bộ phận nào bị hỏng, nguồn gốc linh kiện thay thế, khối lượng công thi công, và việc ca sửa có kéo theo kiểm định bất thường hay không. Không có mức giá chung, mọi con số chỉ có ý nghĩa sau khi đã khảo sát công trình.

Yếu tố nặng nhất là nhóm bộ phận bị hỏng. Sửa cửa tầng, thay cảm biến hay chỉnh lại độ chính xác dừng tầng nằm ở nhóm nhẹ. Thay máy kéo, thay cáp tải hoặc thay cả hệ điều khiển nằm ở nhóm nặng, vừa đắt hơn nhiều lần về vật tư vừa kéo theo chi phí kiểm định bất thường. Ràng buộc linh kiện phải tương đương thông số nhà sản xuất cũng thu hẹp lựa chọn, nên phương án rẻ nhất thị trường thường không hợp lệ.

Điều kiện thi công tại chỗ ảnh hưởng tới phần công: nhà phố trong hẻm nhỏ, phòng máy chật hoặc giếng thang thiếu không gian thao tác đều làm tăng nhân công. Yếu tố cuối dễ quên là hợp đồng bảo trì, vì thang còn trong hợp đồng thì hỏng hóc không làm đổi đặc tính kỹ thuật thường đã nằm trong phạm vi đã ký. Phụng Hoàng nhận trọn gói từ tư vấn, thiết kế, thi công đến bảo trì và hậu mãi, có xưởng cơ khí riêng nên chủ động được phần gia công, chi tiết xem tại dịch vụ bảo trì và sửa chữa thang máy.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Quy Trình Sửa Chữa Thang Máy Gia Đình

3 câu hỏi dưới đây tổng hợp những thắc mắc chủ đầu tư hay đặt ra nhất về quy trình sửa chữa thang máy gia đình, xoay quanh giới hạn tự xử lý, thời gian chờ và hồ sơ cần giữ.

Thang Máy Gia Đình Hỏng Có Tự Sửa Tại Nhà Được Không?

Không. Quy chuẩn an toàn thang máy nêu rõ rằng sau khi thiết bị an toàn kích hoạt, cần có sự can thiệp của kỹ thuật viên bảo trì có chuyên môn để đưa thang máy hoạt động trở lại. Thao tác tự cấp điện lại hoặc tự cạy cửa vừa vi phạm quy định vừa vô hiệu hóa chính lớp bảo vệ vừa kích hoạt. Phần việc gia chủ nên làm dừng ở mức cắt cầu dao, treo biển và gọi đơn vị chuyên môn.

Sửa Chữa Thang Máy Gia Đình Mất Bao Lâu?

Thời gian phụ thuộc vào nhóm lỗi và việc có phải đặt linh kiện hay không. Lỗi liên quan đến cảm biến, cửa tầng hoặc hiệu chỉnh dừng tầng thường xử lý gọn trong một lượt làm việc nếu vật tư có sẵn. Nhóm thay thế bộ phận trọng yếu kéo dài hơn vì phải chờ linh kiện đúng thông số, cộng thêm thời gian kiểm định bất thường nếu thuộc diện bắt buộc. Đơn vị thi công cần cam kết mốc thời gian ngay trong báo giá thay vì hẹn chung chung.

Sau Khi Sửa Chữa Thang Máy Gia Đình, Cần Giữ Lại Giấy Tờ Gì?

Ba loại giấy tờ cần giữ là lý lịch thang máy đã ghi bổ sung nội dung sửa chữa, biên bản nghiệm thu kèm danh mục linh kiện đã thay, và biên bản kiểm định nếu ca sửa thuộc diện phải kiểm định bất thường. Bộ hồ sơ này là căn cứ cho mọi lần kiểm định về sau và cũng là cơ sở yêu cầu bảo hành khi lỗi cũ tái diễn.