Thang Máy Ngoài Trời Phù Hợp Với Loại Hình Công Trình Nào?

Thang Máy Ngoài Trời Phù Hợp Với Loại Hình Công Trình Nào?

Thang máy ngoài trời phù hợp nhất với năm nhóm công trình. Ba nhóm đầu là nhà ở: nhà phố cải tạo đã kín diện tích bên trong, biệt thự có sân hoặc khoảng lùi bên hông, nhà cho thuê và căn hộ dịch vụ đang khai thác. Hai nhóm còn lại thiên về khai thác: cơ sở kinh doanh nhỏ như homestay hay showroom, cùng nhà xưởng và kho cần đưa hàng lên tầng.

Điểm chung của cả năm không nằm ở kiểu kiến trúc. Chúng đều còn một khoảng trống ngoài vỏ nhà đủ để dựng hệ cột khung hố, thường là sân trước, hông nhà, khoảng lùi sau bếp hoặc giếng trời hở.

Chủ đầu tư có thể đối chiếu công trình của mình với 5 nhóm trong bảng dưới đây:

Năm nhóm trên khác nhau về công năng nhưng đều dừng lại ở cùng hai câu hỏi khi khảo sát: khung hố neo vào đâu, và nước mưa thoát đi đâu. Trả lời được hai câu đó thì loại hình nào cũng triển khai được, còn chưa trả lời được thì nên xem tiếp phần dưới.

Khi Nào Không Nên Đặt Thang Máy Ngoài Trời?

Có 4 tình huống đội ngũ kỹ thuật Phụng Hoàng thường khuyên chủ đầu tư nên thay đổi phương án thay vì cố đưa giếng thang ra ngoài. Cả bốn đều lộ ra ngay trong buổi khảo sát đầu tiên nên nhận ra sớm sẽ đỡ mất thời gian cho hai bên.

Dưới đây là 4 tình huống nên cân nhắc lại trước khi chốt phương án đặt thang ra ngoài:

• Hố thang nhỏ hơn 1,2 m². Ở diện tích này khung nhôm gần như không dùng được. Bản profile nhôm phải lớn hơn khung sắt mới đủ chịu lực, nên phần bản đó ăn vào lòng cabin vốn đã hẹp. Công trình vẫn làm được thang, nhưng phải chấp nhận khung sắt.
• Không tìm được chỗ neo bass vào kết cấu chính. Khung hố ngoài trời đứng gần như độc lập. Độ ổn định dựa hết vào các bass liên kết bắt vào dầm hoặc tường chịu lực. Một khung hố nghiêng ra phía ngoài hoặc mất bass là dấu hiệu phải dừng thang ngay, không chờ tới lịch sửa.
• Ngân sách đã sát trần. Đưa thang kính ra ngoài trời là một trong ba yếu tố đẩy giá thang quan sát lên mạnh nhất, hai yếu tố còn lại là chọn khung nhôm và ốp kính màu toàn bộ các mặt. Chọn cùng lúc cả ba thì con số cuối vượt khá xa dự trù.
• Tiến độ gấp nhưng vẫn muốn khung nhôm. Khung nhôm đặt riêng theo từng công trình và bắt hoàn toàn bằng bulon, đo sai một chi tiết là phải chờ đợt gia công mới, thiệt hại tính bằng cả thời gian lẫn chi phí làm lại.

Bốn tình huống này không đồng nghĩa với việc phải bỏ ý định lắp thang máy ngoài trời. Phần lớn trường hợp chỉ cần đổi loại khung, dời vị trí giếng vài chục phân, hoặc lùi lịch để khóa kích thước trước khi đặt vật tư. Khi hiện trạng đã đủ điều kiện, độ bền về sau nằm ở ba hạng mục kỹ thuật bên dưới.

Ba Hạng Mục Kỹ Thuật Quyết Định Độ Bền Của Thang Máy Ngoài Trời

Một thang máy ngoài trời và một bộ thang trong nhà có thể giống hệt nhau về cấu hình, nhưng phần hoàn thiện chênh nhau rất rõ sau vài mùa mưa. Khác biệt nằm ở ba chỗ: cách đặt kính so với khung, chất lượng đường keo và hệ cột khung hố.

Kính Phủ Khung Hay Kính Lọt Khung Cho Thang Máy Ngoài Trời?

Với thang máy ngoài trời, Phụng Hoàng chọn kính phủ khung. Kính phủ khung nghĩa là tấm kính nằm ngoài và che lấy hệ cột, nước mưa chảy trên bề mặt kính rồi trôi xuống nên ít có cơ hội len vào khe. Kính lọt khung thì ngược lại, tấm kính nằm lọt trong lòng profile nên đường nét của khung hiện rõ khi nhìn trực diện.

Điểm đánh đổi nằm ở chỗ khung nhôm vốn được thiết kế để lắp kính lọt lòng khung, bởi cái đẹp của dòng khung này chính là đường profile nhôm nhìn từ ngoài vào. Đưa khung nhôm ra ngoài trời tức là giữ lại phần thẩm mỹ và đánh đổi phần che mưa tự nhiên. Phần bù lại dồn hết vào khâu xử lý keo giữa kính và khung. Khung sắt đi hướng khác, thường được ốp kính phủ khung để giấu phần khung không đẹp, nên ra ngoài trời lại sẵn lợi thế chống mưa tạt. Đây là chi tiết nhiều gia chủ bỏ qua khi so sánh thang máy khung nhôm và khung thép chỉ dựa trên hình ảnh.

Xử Lý Keo, Ron Và Khe Kính

Cùng một bộ kính và khung, lắp trong nhà gần như không phát sinh vấn đề, nhưng lắp ngoài trời thì khâu nẹp keo trở thành hạng mục quan trọng bậc nhất. Cột đứng khung nhôm có hai loại bản phổ biến là 140mm và 105mm, lớn hơn khung sắt để đủ chịu lực, và mỗi mối nối giữa nhôm với kính là một đường keo phải kín nước.

Ngoài mưa tạt, công trình ngoài trời còn chịu nắng gắt, bụi bám, nước bẩn đọng chân kính và rêu. Ron cao su lão hóa dần dưới nắng, tới lúc chai cứng thì nước bắt đầu đi theo khe vào trong. Vì vậy đường keo và ron kính nên nằm sẵn trong danh mục kiểm tra định kỳ, thay vì đợi thấy vệt nước loang mới gọi thợ.

Hệ Cột Khung Hố Và Điểm Neo

Giếng thang ngoài trời cần hệ cột khung hố lớn và chắc hơn giếng trong nhà, vừa đỡ tải vừa giữ mặt kính phủ bên ngoài. Với khung sắt, đội thi công hạn chế hàn tại chỗ và bao bọc kỹ để tránh trầy. Chỗ buộc phải hàn hoặc lỡ trầy sẽ được sơn dặm tay, mà lớp dặm tay không bền bằng sơn tĩnh điện ban đầu nên xuống màu nhanh hơn khi phơi nắng mưa. Khung nhôm khắt khe hơn nữa vì bề mặt đã trầy thì không dặm lại được.

Tải trọng gió, cách bố trí bass và số điểm neo do đội kỹ thuật tính theo hiện trạng từng công trình, không có con số dùng chung. Phần hố pit bên dưới cũng cần tính chống thấm ngay từ khâu xây, chi tiết chiều sâu và cấu tạo có trong bài chiều sâu hố pit thang máy.

Chi Phí Thang Máy Ngoài Trời Tăng Ở Những Hạng Mục Nào?

Chi phí thang máy ngoài trời tăng chủ yếu ở ba nhóm: phần bao che giếng, phần kính và phần khung. Các con số dưới đây là mức chênh tham khảo trong hồ sơ báo giá của Phụng Hoàng, con số cuối vẫn tùy công trình và tùy chiều cao giếng.

Các gia chủ có thể tham khảo mức chênh của 4 hạng mục thường gặp nhất trong bảng dưới đây:

Bốn hạng mục cộng lại đủ để một bộ thang lệch vài trăm triệu so với dự trù, nên khi nhận báo giá, chủ đầu tư hãy yêu cầu tách riêng từng dòng thay vì chỉ nhìn tổng tiền. Cách Phụng Hoàng thường tư vấn để giữ ngân sách là dùng kính màu cho mặt trước, ba mặt còn lại dùng kính trắng: mặt tiền vẫn kín đáo và sang trọng trong khi chi phí kính màu chỉ tính trên một mặt. Mức chênh giữa các dòng khung được phân tích kỹ hơn trong bài giá thang máy khung nhôm.

Bảo Trì Thang Máy Ngoài Trời Khác Trong Nhà Ra Sao?

Thang máy ngoài trời xuống thẩm mỹ nhanh hơn thang trong nhà nên cần lịch chăm sóc dày hơn, khác biệt lớn nhất nằm ở khâu vệ sinh kính và ở nhóm dấu hiệu buộc phải dừng thang ngay. Phần kính bên trong hố thang không phải việc của riêng thợ vệ sinh: Phụng Hoàng bố trí thợ kính và kỹ thuật viên thang máy cùng làm, vì người vào hố phải đứng trên nóc cabin, sát ray dẫn hướng và đối trọng. Trình tự cùng thiết bị an toàn cho công đoạn này có trong bài vệ sinh kính bên trong hố thang.

Tần suất bảo trì chọn theo cường độ sử dụng chứ không theo vị trí đặt thang. Thang phục vụ nhà trọ hoặc căn hộ dịch vụ nên bảo trì mỗi tháng một lần, thang gia đình dùng ít thì hai đến ba tháng một lần là đủ. Riêng thang đứng ngoài trời, mỗi kỳ bảo trì nên kiểm thêm đường keo, ron kính và toàn bộ bass liên kết của khung hố.

Có 3 dấu hiệu buộc gia chủ cắt điện và dừng thang ngay, không chờ tới lịch sửa định kỳ:

• Cáp tải đã xuất hiện sợi bị đứt. Cáp thép bện từ nhiều sợi nhỏ, một sợi đứt là dấu hiệu bó cáp đã mỏi và cần thay.
• Khung hố ngoài trời nghiêng ra phía ngoài hoặc mất bass liên kết. Đây là lỗi kết cấu, thang vẫn chạy thêm được vài chuyến nhưng rủi ro nằm ở cả hệ khung chứ không riêng thiết bị.
• Nước chảy vào hố thang. Cắt điện ngay để tránh hỏng bo mạch và thiết bị điện tử dưới đáy hố, tìm ra nguồn nước rồi mới cho thang chạy lại.

Ba dấu hiệu này đều nhận ra bằng mắt thường, không cần thiết bị đo. Khi gọi kỹ thuật, gia chủ nên gửi trước ảnh chụp hiện trạng cùng ảnh các ký tự đang hiện trên bảng gọi tầng. Mã lỗi ở button tầng giúp đội kỹ thuật khoanh đúng nhóm hỏng hóc và mang đủ vật tư ngay lần đầu.

Phụng Hoàng Chốt Phương Án Triển Khai Thang Máy Ngoài Trời Theo Như Thế Nào?

Buổi khảo sát một thang máy ngoài trời tập trung vào ba thứ. Đó là khoảng trống thật sự dùng được sau khi trừ mái đua và ống kỹ thuật, các vị trí bắt được bass vào kết cấu chính, và đường đưa vật tư tới chân giếng. Ba vướng mắc hay gặp nhất ở nhà phố TP.HCM là hẻm quá nhỏ, không đào được hố pit và nhà vẫn đang sinh hoạt hoặc kinh doanh, nên phương án thi công phải tính luôn phần che chắn và chia đợt vật tư.

Có những hiện trạng tưởng như không làm được vẫn ra được phương án. Công trình Phan Huy Ích là căn hộ cho thuê sáu tầng, chỗ bố trí thang chỉ còn đúng 900mm x 900mm, đội kỹ thuật vẫn thiết kế được thang cáp kéo với cửa mở tay để người thuê đi lại thuận tiện. Với hiện trạng cải tạo tương tự, cách xử lý theo từng dạng nhà có trong bài lắp đặt thang máy cho nhà cải tạo.

Khâu duyệt bản vẽ cần được coi trọng ngang với khâu chọn giá. Ở một công trình tại Bình Phước, hố thang rộng nhưng tải trọng yêu cầu lại nhỏ, nên bản vẽ cabin không dùng hết kích thước hố. Bản vẽ đã trình mà không được soi kỹ. Tới lúc lắp xong mới phát hiện cabin chật so với hàng hóa, và chi phí nới lại cabin bằng một nửa tiền làm thang.

Trước buổi khảo sát, chủ đầu tư chuẩn bị sẵn 4 thông tin sau sẽ rút ngắn được ít nhất một vòng trao đổi:

• Số điểm dừng và chiều cao thông thủy từng tầng, kể cả tầng lửng nếu có.
• Ảnh chụp toàn cảnh vị trí định đặt giếng, lấy đủ tường nhà, ranh đất và mái đua phía trên.
• Kết cấu hiện có tại vị trí đó là tường gạch, dầm bê tông hay khung thép.
• Lối vào cho xe vật tư và khoảng trống tập kết thép, kính, inox theo từng đợt.

4 thông tin nêu trên sẽ là đủ để đội kỹ thuật phác phương án sơ bộ và khoảng giá trước khi tới nơi, phần đo đạc chi tiết vẫn làm tại công trình. Cách khảo sát đầy đủ cho dòng thang kính có trong bài viết khảo sát thực tế khi lắp đặt thang máy quan sát.

FAQ – Câu Hỏi Thường Gặp Về Thang Máy Ngoài Trời

1. Thang máy ngoài trời có bắt buộc phải có mái che không?

Không bắt buộc, nhưng mái che trên đỉnh giếng giảm đáng kể lượng nước đọng ở khe kính và kéo dài tuổi thọ ron. Công trình không làm được mái che thì bù lại bằng kính phủ khung và nâng chất lượng đường keo.

2. Hố thang ngoài trời rộng bao nhiêu thì làm được khung nhôm?

Từ khoảng 1,2 m² trở lên mới nên dùng khung nhôm, vì bản profile nhôm lớn hơn khung sắt để đủ chịu lực. Dưới ngưỡng đó, khung sắt là lựa chọn hợp lý hơn để giữ được lòng cabin.

3. Thang máy ngoài trời nên bảo trì bao lâu một lần?

Chọn theo cường độ sử dụng: nhà trọ và căn hộ dịch vụ mỗi tháng một lần, thang gia đình dùng ít thì hai đến ba tháng một lần. Với thang ngoài trời, mỗi kỳ bảo trì cần kiểm thêm đường keo, ron kính và bass liên kết khung hố.

4. Nhà đang ở hoặc đang kinh doanh thì lắp thang ngoài trời có phải dừng hoạt động không?

Phần lớn trường hợp không phải dừng, vì giếng thang nằm ngoài vỏ nhà nên khu thi công tách khỏi sinh hoạt bên trong. Đội thi công che chắn khu làm việc và chia vật tư thành nhiều đợt để không chiếm chỗ quá lâu.